Khi bắt tay vào xây dựng nhà ở hay công trình, lựa chọn loại gạch phù hợp là một trong những quyết định quan trọng nhất. Nhiều chủ nhà phân vân giữa gạch đỏ truyền thống (gạch đất nung) vốn quá quen thuộc và gạch block chịu lực (gạch bê tông / gạch không nung) đang ngày càng phổ biến.
Loại nào chịu lực tốt hơn? Chi phí thi công ra sao và công trình nào thì nên chọn gạch nào? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết để giúp bạn lựa chọn chính xác nhất.
1. Bản Chất Kỹ Thuật & Quy Trình Sản Xuất
- Gạch thường (Gạch đất nung): Được làm từ đất sét đóng khuôn và nung ở nhiệt độ cao ($800^\circ\text{C} – 1000^\circ\text{C}$). Có màu đỏ ngói đặc trưng, bao gồm gạch đặc và gạch lỗ (2 lỗ, 4 lỗ, 6 lỗ).
- Gạch Block chịu lực: Là gạch không nung, được tạo thành từ đá mi, mạt đá, cát, xi măng và phụ gia. Hỗn hợp được ép định hình bằng công nghệ rung thủy lực áp lực cao, giúp cấu trúc gạch cực kỳ đè nén và vững chắc.
2. Bảng So Sánh Chi Tiết: Gạch Thường vs Gạch Block
| Tiêu chí so sánh | Gạch đỏ truyền thống (Đất nung) | Gạch Block chịu lực (Bê tông) |
| Độ chịu lực (Cường độ nén) | Mức trung bình: 35–75 $\text{kg/cm}^2$ | Cực cao: 75–200 $\text{kg/cm}^2$ |
| Kích thước hạt & Viên | Nhỏ (thông dụng $4\times8\times18\text{ cm}$), độ chuẩn xác tương đối | Rất to ($10\times19\times39\text{ cm}$ hoặc $15\times19\times39\text{ cm}$), sai số rất nhỏ |
| Tốc độ thi công | Tốn nhiều thời gian, tốn vữa xây | Nhanh gấp 2–3 lần do kích thước viên to, tiết kiệm vữa |
| Khả năng chống thấm | Khá tốt nếu chọn gạch đặc, kém hơn đối với gạch lỗ | Rất tốt nếu thi công chuẩn, cấu trúc bê tông đặc chắc |
| Cách âm, cách nhiệt | Trung bình | Rất tốt (nhờ độ đặc cao và khoang rỗng tiêu âm) |
| Trọng lượng công trình | Nhẹ hơn, giảm tải lên hệ móng | Nặng hơn gạch thường (cần tính toán kết cấu móng) |
3. Ưu & Nhược Điểm Thực Tế
Gạch Đỏ Truyền Thống
- Ưu điểm: Quen thuộc với hầu hết thợ xây, dễ cắt uốn theo góc hẹp, trọng lượng vừa phải, chống thấm truyền thống tốt.
- Nhược điểm: Tốn công xây tô, chi phí vữa cao. Tốn tài nguyên đất sét và phát thải khí CO₂ trong quá trình nung.
Gạch Block Chịu Lực
- Ưu điểm: Khả năng chịu lực va đập và chịu tải cực đỉnh. Kích thước viên gạch lớn giúp thi công nhanh, tiết kiệm đáng kể chi phí vữa xây tô và nhân công. Thân thiện với môi trường.
- Nhược điểm: Trọng lượng viên gạch nặng hơn khiến việc vận chuyển bốc xếp thủ công tốn sức (thường cần xe tải có cẩu tự hành hỗ trợ cẩu nguyên pallet hạ tận chân công trình). Thợ xây cần có kỹ thuật căn chỉnh tiêu chuẩn.
4. Lời Khuyên: Công Trình Của Bạn Nên Chọn Loại Nào?
Mẹo phối hợp tối ưu: Bạn hoàn toàn không nhất thiết phải dùng duy nhất một loại gạch cho toàn bộ ngôi nhà. Phối hợp thông minh theo không gian sẽ giúp vừa tối ưu chi phí vừa đảm bảo độ bền.
- Nên dùng Gạch Block chịu lực khi:
- Xây tường bao quanh nhà, tường chịu lực, nhà xưởng, hàng rào, công trình tường cao.
- Các khu vực cần cách âm cao (phòng karaoke, nhà mặt phố) hoặc chống nóng tốt.
- Công trình ưu tiên tiến độ thi công nhanh.
- Nên dùng Gạch Đỏ truyền thống khi:
- Xây nhà phố dân dụng nhiều tầng có khung cột bê tông cốt thép.
- Chia ngăn phòng nội thất nhỏ, các góc ngách cần đục đẽo đường điện âm tường nhiều.
- Khu vực thường xuyên tiếp xúc nước như nhà vệ sinh, bể nước (nên dùng gạch đỏ đặc).
5. Kinh Nghiệm Vận Chuyển & Hạ Hàng Vật Tư
Do gạch block có kích thước lớn và trọng lượng đống hàng rất nặng ($1.5 – 2$ tấn/pallet), việc vận chuyển bốc xếp bằng tay sẽ rất dễ gây nứt vỡ góc gạch và tốn thời gian.
Khi đặt mua gạch block số lượng lớn, gia chủ nên yêu cầu nhà cung cấp giao bằng xe tải cẩu tự hành. Cẩu chuyên dụng sẽ hạ nguyên pallet gạch vào sát chân công trình hoặc cẩu trực tiếp lên các tầng cao, giúp bảo vệ tối đa chất lượng gạch và tiết kiệm chi phí nhân công bốc xếp.
